23 Nisan… Sadece bir takvim günü değil; millet iradesinin vücut bulduğu, bağımsızlık azminin tarihe kazındığı bir dönüm noktasıdır.

23 Nisan…
Sadece bir takvim günü değil; millet iradesinin vücut bulduğu, bağımsızlık azminin tarihe kazındığı bir dönüm noktasıdır. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılışının üzerinden tam 106 yıl geçti. Her yıl coşkuyla kutluyoruz. Ancak bu anlamlı günün sadece siyasi değil, aynı zamanda derin bir manevi boyutu da olduğunu çoğu zaman gözden kaçırıyoruz.

1920’nin Ankara’sında açılan Meclis, yalnızca bir yasama organı değildi. Aynı zamanda bir ruhun, bir inancın ve bir dirilişin merkeziydi.

Meclis’in açılışının özellikle cuma gününe denk getirilmesi tesadüf değildi. Hacı Bayram-ı Veli Camii’nde kılınan cuma namazının ardından dualarla Meclis’e yürünmesi, hatimlerin indirilmesi, Kur’an tilavetleri, Sakal-ı Şerif ve Sancak-ı Şerif eşliğinde yapılan merasimler… Bütün bunlar, Milli Mücadele’nin sadece askeri ve siyasi değil, aynı zamanda manevi bir seferberlik olduğunu açıkça ortaya koyuyordu.

O günün Ankara’sında Meclis, sadece kararların alındığı bir yer değil; milletin kalbinin attığı bir mekândı.

Bu manevi iklimi hatırlatan en dikkat çekici isimlerden biri de Said Nursi’dir. 1922’nin sonlarında Ankara’ya gelen Nursi, Birinci Meclis’te gördüğü tablo karşısında kayıtsız kalmadı. Milletvekillerinin dini hassasiyetlerindeki gevşemeyi fark etti ve 19 Ocak 1923’te on maddelik bir beyanname hazırladı. Bu metin kürsüden okunmadı; ama doğrudan mebuslara ulaştırıldı. Sessizdi belki ama etkisi derindi.

Nursi’nin vurgusu nettir:
İmandan sonra en büyük hakikat namazdır.
Temsil makamında bulunanların, millete örnek olma sorumluluğu vardır.

Onun çağrısı sadece bireysel bir dini hatırlatma değil; aynı zamanda bir “siyaset ahlakı” teklifidir. Şeair-i İslamiye’nin korunması, mebusların ibadetle örneklik göstermesi, siyasetin iman ve ahlakla bütünleşmesi… Bunlar, bir milletin sadece bugünü değil, geleceği için de hayati öneme sahiptir.

Dönemin önemli isimlerinden Kazım Karabekir’in, beyannamenin bir nüshasını Mustafa Kemal’e okuması ise tarihe geçen bir tartışmayı başlattı. Mustafa Kemal’in,
“Seni buraya çağırdık ki yüksek fikirlerinden istifade edelim; sen geldin, en evvel namaza dair şeyleri yazdın, aramıza ihtilaf verdin” sözlerine karşılık Nursi’nin cevabı nettir:

“Paşa, Paşa! İmandan sonra en yüksek hakikat namazdır.”

Bu diyalog, sadece iki kişi arasında geçen bir tartışma değil; aynı zamanda dönemin siyasi ve manevi geriliminin açık bir yansımasıdır.

Ancak asıl dikkat çekici olan, bu çağrının sahadaki karşılığıdır. Beyanname sonrasında Meclis mescidinde cemaat artmış, küçük gelen mekân büyütülmek zorunda kalmıştır. Yani bu sözler havada kalmamış, doğrudan hayata yansımıştır.

Bugün 23 Nisan’ı kutlarken, şu soruyu sormak gerekiyor:
Milli irade sadece siyasi bir kavram mıdır?

Yoksa milletin inancı, ahlakı ve değerleriyle birlikte anlam kazanan daha derin bir hakikat midir?

Said Nursi’nin hatırlattığı nokta tam da burasıdır. Ona göre bir milletin ayakta kalmasını sağlayan yalnızca siyasi bağımsızlık değil; o bağımsızlığı taşıyacak manevi temellerdir. İman ve ibadet, bu temelin en güçlü sütunlarıdır.

“23 Nisan’ın bir başka anlamı da, çocuklara yalnızca kurumları değil; aynı zamanda değerleri, kültürü ve sorumluluk bilincini de devretmek zorunda oluşumuzdur.”

Çünkü bir meclis, sadece duvarlardan ibaret değildir.
Bir meclis, milletin kalbidir.
Ve o kalp, ancak milletin ruhuyla atarsa güçlü olur.

Bilgi Notu: Said Nursi’nin TBMM’ye Sunduğu 10 Maddelik Beyannamenin özeti (1923)

  1. Namazın Önemi: İmandan sonra en büyük hakikat namazdır; temsil makamında olanlar buna örnek olmalıdır.
  2. Şeair-i İslamiye: İslam’ın sembolleri milletin tarihî şerefidir; korunmalıdır.
  3. Manevi Sorumluluk: Mebusların dini hassasiyeti, halkın güvenini artırır.
  4. Batılılaşma Uyarısı: Dini değerlerden kopuş, milletin ruhunu zedeler.
  5. Cemaatle İbadet: Birlik ve beraberliğin manevi temeli cemaattir.
  6. İstikbal ve Din: Milletin geleceği, İslamî değerlere bağlılıkla korunur.
  7. Örnek Olma: Mebuslar, ibadet hayatıyla topluma rehber olmalıdır.
  8. Siyaset ve Ahlak: Siyaset, iman ve ahlakla anlam kazanır.
  9. İhmalin Tehlikesi: Namazın terk edilmesi, manevi çözülmeye yol açar.
  10. Meclis’in Rolü: Meclis, milletin kalbidir; buradaki manevi hayat tüm topluma yansır.

23 Nisan