Bazı cümleler vardır; ilk duyduğunuzda çok akıllıca gelir. Biraz düşününce ise mantık zincirinin daha ilk halkada koptuğunu fark edersiniz.
Mesela:
“Japonya’yı Japonya yapan elektronik meslek liseleridir, Budist okulları değil. Dinini yaşa ama okullara asla taşıma.”
Gerçekten öyle mi?
Bir ülkenin teknolojik başarısını yalnızca elektronik eğitimine bağlamak ne kadar doğru?
Daha önemlisi, teknoloji üretmekle insan yetiştirmeyi aynı şey sanmak ne kadar doğru?
Elektronik devre, elektronik devredir.
Ahlâk devresi değildir.
Bir çocuğa robot yapmayı öğretebilirsiniz. Ama o robotu insanlığın yararına mı, zararına mı kullanacağını devre şeması öğretmez.
Bir gence yapay zekâ geliştirmeyi öğretebilirsiniz. Fakat geliştirdiği teknolojinin insanı sömürmemesi gerektiğini transistörler söylemez.
Bir mühendise dünyanın en gelişmiş teknolojisini yaptırabilirsiniz.
Ama iyi mühendis olmak, otomatik olarak iyi insan olmak değildir.
İşte eğitim meselesinin en kritik noktası burada başlıyor.
Bilim bize çoğu zaman “Nasıl?” sorusunun cevabını verir.
Ama insanın önünde bir de “Niçin?” sorusu vardır.
Bir şeyi yapabiliyor olmak, onu yapmanın doğru olduğu anlamına gelir mi?
İşte bu sorunun cevabını yalnızca laboratuvarda bulamazsınız.
Çünkü laboratuvar teknoloji kazandırır.
Ahlâk ise istikamet kazandırır.
Ben teknolojiye karşı değilim.
Tam tersine daha fazla bilim, daha fazla teknoloji, daha fazla üretim istiyorum.
Ama bir şartla:
Teknolojinin efendisi insan olsun; insan teknolojinin kölesi olmasın.
Çocuklarımıza bilgisayar öğretelim.
Kodlama öğretelim.
Elektronik öğretelim.
Mühendislik öğretelim.
Ama bir şeyi daha unutmayalım:
İnsan olmayı da öğretelim.
Çünkü mesele sadece “Ne biliyorsun?” değildir.
Bir de:
“Bildiğini ne için kullanıyorsun?”
sorusu vardır.
Ve belki de asıl mesele tam burada başlıyor.
Peki Japonya gerçekten sadece elektronik meslek liseleri sayesinde mi Japonya oldu?
Bu sorunun cevabını bir sonraki yazımızda arayacağız.
Devam edecek…